Χρήσιμες πληροφορίες
- Πώς αντιμετωπίζεται η Αποφρακτική Υπνική Άπνοια:Ανάλογα με τη σοβαρότητα, εφαρμόζονται αλλαγές στον τρόπο ζωής (π.χ. απώλεια βάρους, αποφυγή αλκοόλ), χρήση συσκευών CPAP ή BiPAP, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις ενδείκνυται χειρουργική επέμβαση.
- Ποια είναι τα βασικά συμπτώματα: Περιλαμβάνουν έντονο ροχαλητό, ημερήσια υπνηλία, διακοπές στην αναπνοή κατά τον ύπνο, πονοκέφαλο το πρωί και αίσθημα κόπωσης.
Η αποφρακτική υπνική άπνοια (ΑΥΑ) αποτελεί μία αρκετά κοινή πάθηση, η οποία χωρίς την κατάλληλη αντιμετώπιση μπορεί να αποβεί μοιραία για τον ασθενή.
Συχνά η αποφρακτική υπνική άπνοια (ΑΥΑ) αναφέρεται απλώς και ως υπνική άπνοια ή σύνδρομο της αποφρακτικής υπνικής άπνοιας (ΣΑΥΑ), καθώς αποτελεί τη συχνότερη μορφή της, αντιπροσωπεύοντας πάνω από το 90% όλων των περιπτώσεων υπνικής άπνοιας.
Πρόκειται για μια σοβαρή διαταραχή, που προκαλείται λόγω της επανειλημμένης απόφραξης των αεροφόρων οδών κατά την διάρκεια του ύπνου, ακόμη και εκατοντάδες φορές. Η αναπνοή μπορεί να σταματήσει εντελώς ή να υποστεί μόνο μερική απόφραξη.
Η κατάρρευση των μαλακών ιστών των τοιχωμάτων του φάρυγγα κατά τη διάρκεια του ύπνου ευθύνεται για την απόφραξη του αεραγωγού. Έτσι, τόσο ο εγκέφαλος, όσο και το υπόλοιπο σώμα δε μπορούν να λάβουν την απαραίτητη ποσότητα οξυγόνου.
Η ραγδαία αύξηση της παχυσαρκίας, ενός από τους κυριότερους παράγοντες κινδύνου, οδήγησε σε αντίστοιχη αύξηση της συχνότητας της αποφρακτικής υπνικής άπνοιας.
Ακόμη, το κάπνισμα, η χρήση υπνωτικών χαπιών, όπως και η κατανάλωση αλκοόλ ευνοούν την εμφάνιση άπνοιας κατά τη διάρκεια του ύπνου. Οι άνδρες διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο σε σχέση με τις γυναίκες, ο οποίος αυξάνεται με την ηλικία.
Ωστόσο, υπάρχει και μια άλλη μορφή υπνικής άπνοιας, η κεντρική υπνική άπνοια, η οποία είναι πολύ πιο σπάνια, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 5% όλων των περιπτώσεων.
Εξαιτίας κάποιας διαταραχής του κεντρικού νευρικού συστήματος, οι αναπνευστικοί μύες του διαφράγματος και του θώρακα δυσλειτουργούν.
Στο άρθρο που ακολουθεί, θα μάθετε αναλυτικά τα συμπτώματα και τους τρόπους αντιμετώπισης της αποφρακτικής υπνικής άπνοιας.
Αποφρακτική Υπνική Άπνοια Συμπτώματα
Τα άτομα που υποφέρουν από υπνική άπνοια παρουσιάζουν διάφορα συμπτώματα, τα οποία στην ουσία συνδέονται με τη συνολικά κακή ποιότητα ύπνου.
Λόγω των επανειλημμένων αποφράξεων της αναπνοής του, ο ασθενής αδυνατεί να φτάσει στις φάσεις που χαρακτηρίζουν έναν βαθύ, τονωτικό ύπνο. Επομένως, ξυπνώντας νιώθει ακόμη κουρασμένος και έχει αρκετή υπνηλία κατά τη διάρκεια της μέρας, ιδίως έπειτα από το μεσημεριανό γεύμα, όταν διαβάζει, οδηγεί ή βρίσκεται σε αδράνεια.
Επίσης, ο ασθενής ξυπνάει συνήθως το πρωί με πονοκέφαλο και να νιώθοντας ένα αίσθημα απάθειας ή αποπροσανατολισμού, καθώς ο ύπνος του δεν ήταν καθόλου αναζωογονητικός.
Ένα άλλο κοινό σύμπτωμα της αποφρακτικής υπνικής άπνοιας, είναι το δυνατό ροχαλητό, το οποίο ενδεχομένως να ακολουθείται από σύντομη διακοπή και έπειτα από μία βαθιά εισπνοή ή ρόγχο.
Επιπλέον, συμπτώματα μπορεί να είναι η οξυθυμία, η ανικανότητα, η μειωμένη διάθεση για σεξουαλική επαφή και η ξηροστομία.
Συνοπτικά λοιπόν, τα κύρια συμπτώματα της αποφρακτικής υπνικής άπνοιας περιλαμβάνουν:
- Υπερβολική υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας
- Δυνατό ροχαλητό
- Παροδική διακοπή της αναπνοής κατά τον ύπνο
- Πονοκέφαλο κατά τις πρωινές ώρες
Αποφρακτική Υπνική Άπνοια Αντιμετώπιση
Η υποχώρηση της άπνοιας ύπνου σπάνια γίνεται από μόνη της, όμως υπάρχουν διάφορες θεραπευτικές μέθοδοι για την αντιμετώπισή της.
Ο τρόπος αντιμετώπισης της υπνικής άπνοιας εξαρτάται από τη σοβαρότητα της κατάστασης σας και τη μορφή άπνοιας από την οποία υποφέρετε.
Ακολουθούν οι θεραπευτικές μέθοδοι με βάση την εκάστοτε μορφή άπνοιας:
Ατομική φροντίδα
Εάν η μορφή άπνοιας είναι ήπια, τότε ο γιατρός θα σας συστήσει ορισμένα μέτρα προσωπικής φροντίδας.
Τα μέτρα αυτά θα συμβάλλουν τόσο στην αντιμετώπιση της αποφρακτικής άπνοιας, όσο και στην πρόληψη της επιδείνωσης της:
- Απώλεια βάρους: Η απώλεια των παραπανίσιων κιλών μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στην αντιμετώπιση της άπνοιας ύπνου.
- Ξαπλώστε στο πλάι ή μπρούμυτα: Όταν ξαπλώνετε για ύπνο ανάσκελα, η γλώσσα σας και η μαλθακή υπερώα πέφτουν στο πίσω μέρος του λαιμού, αποφράσσοντας την αεροφόρο οδό. Διατηρήστε την πλαϊνή στάση ύπνου ή μπρούμυτα.
- Αποφυγή αλκοόλ και ορισμένων φαρμάκων: Το αλκοόλ, οι ναρκωτικές ουσίες και τα υπνωτικά χάπια προκαλούν χαλάρωση των μυών στο πίσω μέρος του λαιμού, εμποδίζοντας με τον τρόπο αυτό την αναπνοή.
Συσκευές CPAP
Στις περιπτώσεις μέτριας ή σοβαρής υπνικής άπνοιας, η καλύτερη και αποτελεσματικότερη θεραπευτική αντιμετώπιση είναι οι συσκευές οξυγονοθεραπείας, και συγκεκριμένα οι συσκευές άπνοιας CPAP (συνεχής θετική πίεση των αεροφόρων οδών).
Οι συσκευές CPAP ανήκουν στον χώρο των συσκευών οξυγονοθεραπείας και υποστηρικτικών ιατρικών μηχανημάτων, βοηθώντας στην καλύτερη αναπνοή των ατόμων με δυσκολία εισπνοής και ειδικά κατά την βραδινή κατάκλιση.
Οι συσκευές CPAP περιλαμβάνουν μια μάσκα, η οποία τοποθετείται στη μύτη ή το στόμα του ασθενή και συνδέεται με μια μικρή συσκευή που χρησιμοποιείται για την χορήγηση αέρα. Οι μάσκες CPAP βοηθούν στην πρόληψη της άπνοιας και του ροχαλητού, αλλά και την παραμονή των αεροφόρων οδών ανοιχτών, ώστε η πίεση του αέρα είναι ακριβώς όση πρέπει.
Προσφέρουν στην ουσία αέρα με θετική πίεση, έτσι ώστε ο ασθενής να αναπνέει χωρίς να χρειάζεται προσπάθεια για την αναρρόφηση του.
Πρόκειται για μία ιδιαίτερα αποτελεσματική μορφή θεραπείας, η οποία βοηθά στα εξής:
- Εξάλειψη του ροχαλητού
- Βελτίωση της ποιότητας ύπνου
- Μείωση της υπερβολικής υπνηλίας κατά τη διάρκεια της ημέρας
- Ελάττωση της πίεσης του αίματος
Το μειονέκτημα των συσκευών CPAP είναι ότι δεν αποτελούν ένα θεραπευτικό μέσο με μόνιμα αποτελέσματα και όταν δεν χρησιμοποιείτε πλέον τη συσκευή, η υπνική άπνοια θα επανέλθει.
Ακόμη, ορισμένα άτομα δυσκολεύονται να συνηθίσουν τη χρήση της συσκευής ή δεν τους αρέσει για αισθητικούς λόγους
Ακόμη, ανάλογα με τις ανάγκες του ασθενή, ο γιατρός μπορεί να συστήσει τη χρήση ενός μηχανήματος θετικής πίεσης αεραγωγών δύο επιπέδων, ή BiPAP, η οποία διαθέτει δύο ρυθμίσεις -μία για την εισπνοή και μία για την εκπνοή. Είναι σημαντικό να γνωρίζετε ποια είναι η διαφορά μεταξύ CPAP και BiPAP πριν προχωρήσετε στη χρήση τους για την αντιμετώπιση της αποφρακτικής υπνικής άπνοιας.
Σε ένα κατάστημα με συσκευές οξυγονοθεραπείας θα βρείτε μεγάλη ποικιλία από συσκευές και ρινικές/στοματορινικές μάσκες CPAP με εξαιρετική εφαρμογή που σας προσφέρουν έναν άνετο ύπνο και διευκόλυνση στη κίνηση σας κατά τη διάρκεια του ύπνου.
Χειρουργική επέμβαση
Εάν δεν αντέχετε να φοράτε τη συσκευή CPAP κατά τη διάρκεια του ύπνου σας και άλλες θεραπείες δεν έχουν φέρει αποτελέσματα, τότε ο θεράπων γιατρός σας μπορεί να σας συστήσει τη διενέργεια κάποιας χειρουργικής επέμβασης για την αύξηση του εύρους των αεροφόρων οδών σας.
Συνήθως η χειρουργική επέμβαση που προτείνεται είναι η σταφυλο-υπερώιο-φαρυγγοπλαστική (UPPP), η οποία περιλαμβάνει την αφαίρεση του ιστού από το πίσω μέρος του στόματος, όπως και από το άνω άκρο του λαιμού.
Αν η ρινική δομή ή η γνάθος σας ευθύνονται για την απόφραξη της αεροφόρου οδού, τότε συνήθως ενδείκνυται η αφαίρεση πολύποδων ή διογκωμένων αμυγδαλών, η ευθυγράμμιση του στραβού διαφράγματος ή η προς τα εμπρός μετατόπιση της γνάθου και της γλώσσας.
Όταν η υπνική άπνοια τείνει να απειλεί την ίδια σας τη ζωή και οι υπόλοιπες θεραπευτικές προσεγγίσεις έχουν αποτύχει, ενδεχομένως να κριθεί απαραίτητη μία άλλη μορφή χειρουργικής επέμβασης, η τραχειοτομία.
Συχνές ερωτήσεις
Οι κύριοι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης αποφρακτικής υπνικής άπνοιας είναι οι εξής:
- Υπερβολικό βάρος: Η συσσώρευση υπερβολικού λίπους ιδίως γύρω από το λαιμό τείνει να οδηγεί σε στένωση των αεροφόρων οδών στην περιοχή του λαιμού.
- Διογκωμένα κρεατάκια ή αμυγδαλές: Τα διογκωμένα κρεατάκια ή αμυγδαλές μπορεί να προκαλέσουν στένωση των αεροφόρων οδών.
- Φύλο: Οι άνδρες είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν άπνοια κατά τον ύπνο σε σχέση με τις γυναίκες.
- Ηλικία: Η υπνική άπνοια παρουσιάζεται κυρίως σε άτομα ηλικίας μεταξύ 40 και 70 ετών. Στις γυναίκες εμφανίζεται κυρίως μετά την εμμηνόπαυση.
- Οικογενειακό ιστορικό: Η συγκεκριμένη διαταραχή εμφανίζεται σε άτομα που ανήκουν στην ίδια οικογένεια.
- Κατανάλωση αλκοόλ, ηρεμιστικών και χρήση ναρκωτικών ουσιών: Προκαλούν χαλάρωση των μυών του λαιμού.
Η διάγνωση της υπνικής άπνοιας γίνεται μέσω μιας μελέτης ύπνου. Κατά τη διάρκεια αυτής της μελέτης, οι ασθενείς περνούν μια νύχτα σε μια εξειδικευμένη μονάδα ύπνου, όπου το προσωπικό τοποθετεί ηλεκτρόδια σε διάφορα σημεία του σώματος, τα οποία καταγράφουν την καρδιακή δραστηριότητα, την αναπνοή, την εγκεφαλική λειτουργία, τις κινήσεις των άκρων και τα επίπεδα οξυγόνου στο αίμα.
Αυτή η μελέτη παρέχει λεπτομερή δεδομένα για τον ύπνο του ασθενούς, καταγράφοντας τυχόν επεισόδια άπνοιας και άλλες ανωμαλίες. Οι πληροφορίες που συλλέγονται από αυτήν τη μελέτη χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση της υπνικής άπνοιας, την καθορισμό της σοβαρότητας της αλλά και τον προσδιορισμό της κατάλληλης θεραπείας της.