Χρήσιμες πληροφορίες
- Κύριοι τύποι αρθρίτιδας: Οι πιο συχνοί τύποι είναι η οστεοαρθρίτιδα (λόγω φθοράς των αρθρώσεων με την ηλικία) και η ρευματοειδής αρθρίτιδα.
- Συμπτώματα που εμφανίζονται: Πόνος, πρήξιμο, δυσκαμψία, ερυθρότητα και περιορισμένη κινητικότητα στις αρθρώσεις, τα οποία επιδεινώνονται προοδευτικά αν δεν υπάρξει έγκαιρη παρέμβαση.
Η αρθρίτιδα είναι μια κοινή διαταραχή που επηρεάζει τις αρθρώσεις. Μπορεί να προκαλέσει πόνο και φλεγμονή, καθιστώντας δύσκολη την κίνηση ή την οποιαδήποτε δραστηριότητα στην περιοχή των εκάστοτε αρθρώσεων.
Υπάρχουν διάφοροι τύποι αρθρίτιδας και κάθε μορφή προκαλεί διαφορετικά συμπτώματα, ενώ μπορεί να απαιτεί διαφορετική θεραπευτική προσέγγιση.
Παρόλο που η αρθρίτιδα συνήθως επηρεάζει τα ηλικιωμένα άτομα, μπορεί να αναπτυχθεί σε άνδρες, γυναίκες και παιδιά οποιασδήποτε ηλικίας.
Στο άρθρο αυτό θα μάθετε όσα θέλετε να γνωρίζετε για τους τύπους, τα αίτια, τη διάγνωση, αλλά και τη θεραπεία της αρθρίτιδας.
Τι είναι η αρθρίτιδα
Η αρθρίτιδα είναι μια ασθένεια που επηρεάζει τις αρθρώσεις, δηλαδή τα σημεία όπου συναντιούνται δύο οστά.
Οι αρθρώσεις είναι σχεδιασμένες με τέτοιο τρόπο ώστε να διευκολύνουν την κίνηση των οστών προς διάφορες κατευθύνσεις.
Η αρθρίτιδα συνήθως περιλαμβάνει κάποια φλεγμονή ή εκφύλιση (διάσπαση) των αρθρώσεων. Αυτές οι αλλαγές μπορεί να προκαλέσουν πόνο κατά τη χρήση της άρθρωσης.
Η αρθρίτιδα εντοπίζεται συχνότερα στις ακόλουθες περιοχές του σώματος:
- Πόδια
- Χέρια
- Ισχία
- Γόνατα
- Κάτω μέρος της πλάτης
Παράγοντες κινδύνου αρθρίτιδας
Οι κύριοι παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα ανάπτυξης αρθρίτιδας, είναι οι εξής:
- Ηλικία: Ο κίνδυνος αρθρίτιδας αυξάνεται καθώς μεγαλώνετε.
- Τρόπος ζωής: Το κάπνισμα ή η έλλειψη άσκησης μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο αρθρίτιδας.
- Φύλο: Οι περισσότεροι τύποι αρθρίτιδας εμφανίζονται συχνότερα στις γυναίκες.
- Βάρος: Η παχυσαρκία ασκεί επιπλέον πίεση στις αρθρώσεις σας, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε αρθρίτιδα.
- Οικογενειακό ιστορικό: Εάν κάποιο μέλος της οικογένειας σας έχει αρθρίτιδα, είναι πιθανό και άλλα μέλη να έχουν αυξημένο κίνδυνο για την εν λόγω νόσο.
Τύποι αρθρίτιδας
Η αρθρίτιδα είναι ένας ευρύς όρος που περιγράφει περισσότερες από 100 διαφορετικές παθήσεις των αρθρώσεων.
Οι πιο συνηθισμένοι τύποι αρθρίτιδας είναι δύο, η οστεοαρθρίτιδα και η ρευματοειδής αρθρίτιδα.
Οστεοαρθρίτιδα
Η οστεοαρθρίτιδα αποτελεί την πιο κοινή μορφή αρθρίτιδας και αναπτύσσεται όταν ο αρθρικός χόνδρος διασπάται λόγω συνεχόμενης άσκησης πίεσης.
Προκαλείται από μηχανική φθορά του χόνδρου της άρθρωσης, χωρίς να αποτελεί επομένως αυτοάνοσο νόσημα. Τα άκρα των οστών μαλακώνουν από τον χόνδρο, επιτρέποντας την κίνηση της άρθρωσης σχεδόν χωρίς να υπάρχει τριβή.
Αν όμως επέλθει σοβαρή ζημιά μπορεί να γίνει απευθείας λείανση των οστών, οδηγώντας σε πόνο ή/και περιορισμένη κίνηση.
Η φθορά αυτή προκαλείται είτε με το πέρασμα του χρόνου, είτε λόγω κάποιας μόλυνσης ή τραυματισμού κάποιας άρθρωσης.
Η οστεοαρθρίτιδα μπορεί να επιδεινώσει τους συνδετικούς ιστούς που βοηθούν στη σύνδεση των μυών στο οστό, διατηρώντας την άρθρωση ενωμένη.
Ρευματοειδής αρθρίτιδα
Η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι η αμέσως επόμενη πιο συχνή μορφή αρθροπάθειας μετά την οστεοαρθρίτιδα.
Πρόκειται για μία σοβαρή, χρόνια πάθηση που περιλαμβάνει την “επίθεση” του ανοσοποιητικού συστήματος στις αρθρικές μεμβράνες, προκαλώντας πόνο, οίδημα (πρήξιμο) και δυσκαμψία στις αρθρώσεις.
Αντίθετα με την οστεοαρθρίτιδα που σχετίζεται με ενοχλήσεις μιας άρθρωσης, στη ρευματοειδή αρθρίτιδα προσβάλλονται ταυτόχρονα πολλές αρθρώσεις.
Ξεκινάει από τα χέρια, τους καρπούς ή τον άκρο πόδα, ενώ παρουσιάζονται συμπτώματα στο δέρμα, τους μύες, τα αγγεία ή από τους πνεύμονες και την καρδιά.
Εμφανίζεται πληθυσμιακά σε ποσοστό 2-3%, προσβάλλοντας συχνότερα τις γυναίκες.
Σπανιότεροι τύποι αρθρίτιδας
- Αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα, ή αρθρίτιδα της σπονδυλικής στήλης (συνήθως στο κάτω μέρος της πλάτης).
- Νεανική αρθρίτιδα (JA): μια διαταραχή όπου το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται στον ιστό γύρω από τις αρθρώσεις. Η νεανική αρθρίτιδα συνήθως επηρεάζει τα παιδιά ηλικίας 16 ετών και κάτω.
- Ουρική αρθρίτιδα: μια ασθένεια που προκαλεί το σχηματισμό σκληρών κρυστάλλων ουρικού οξέος στις αρθρώσεις.
- Ψωριασική αρθρίτιδα: φλεγμονή των αρθρώσεων που αναπτύσσεται σε άτομα με ψωρίαση (αυτοάνοση διαταραχή που προκαλεί ερεθισμό του δέρματος).
Αρθρίτιδα συμπτώματα
Κάθε μορφή αρθρίτιδας συνοδεύεται από πόνο στις αρθρώσεις, καθώς καταστρέφεται η ομαλή επιφάνεια του χόνδρου.
Το τελείωμα του οστού στις φυσιολογικές αρθρώσεις, επικαλύπτεται από τον χόνδρο, ένα σκληρό και πολύ λείο υμένα, ο οποίος αποτρέπει την τριβή του ενός οστού με το άλλο.
Το αρθριτικό υγρό που υπάρχει ανάμεσα στα δύο κόκαλα μιας άρθρωσης έχει παχύρευστη σύνθεση και βοηθά στη λίπανση της άρθρωσης.
Η αρθρίτιδα λοιπόν συνοδεύεται από φλεγμονή στις αρθρώσεις, η οποία προκαλεί πόνο. Ο πόνος αυτός οδηγεί σε περιορισμό της κίνησης ώστε να αποκατασταθεί μέσα σε ένα εύλογο χρονικό διάστημα.
Όταν όμως ο πόνος αυτός αποκτήσει χρόνιο χαρακτήρα, η μεγαλύτερη καταστροφή της άρθρωσης είναι αναπόφευκτη.
Σύμφωνα με πολλούς ερευνητές, η αρθρίτιδα προκύπτει λόγω κάποιου προβλήματος στο ανοσολογικό σύστημα του οργανισμού, πράγμα που δεν έχει αποδειχθεί.
Κάθε τύπος αρθρίτιδας παρουσιάζει διαφορετικά συμπτώματα. Μπορεί να είναι ήπια σε μερικούς ανθρώπους και σοβαρά σε άλλους.
Η ενόχληση στις αρθρώσεις μπορεί να έρχεται και να φεύγει ή μπορεί να παραμείνει σταθερή.
Τα κοινά συμπτώματα της αρθρίτιδας περιλαμβάνουν:
- Δυσκαμψία
- Οίδημα
- Πόνο σε μία ή παραπάνω αρθρώσεις
- Διαταραχές κίνησης
- Ερυθρότητα
- Αύξηση θερμοκρασίας
Αρθρίτιδα διάγνωση
Εάν παρουσιάζετε κάποιο από τα παραπάνω συμπτώματα και υποπτεύεστε ότι υπάρχει κίνδυνος αρθρίτιδας, θα πρέπει να επισκεφτείτε το γιατρό σας και να γίνει έγκαιρη διάγνωση.
Εάν ο πόνος στις αρθρώσεις επηρεάζει την καθημερινότητά σας, θα πρέπει να πραγματοποιηθεί κλινική εξέταση, η οποία περιλαμβάνει:
- Αξιολόγηση της κινητικότητας και του εύρους κίνησης στις αρθρώσεις σας.
- Έλεγχο για πρήξιμο ή ευαισθησία σε περιοχές γύρω από τις αρθρώσεις σας.
- Αξιολόγηση της συνολικής υγείας σας για να προσδιοριστεί εάν τα συμπτώματά σας οφείλονται σε κάποια άλλη πάθηση.
Ακόμη, οι απεικονιστικές εξετάσεις μπορούν να βοηθήσουν το γιατρό σας να αποκτήσει μια σαφή εικόνα των οστών, των αρθρώσεων και των μαλακών ιστών σας. Μια ακτινογραφία, μαγνητική τομογραφία ή υπερηχογράφημα μπορεί να αποκαλύψει:
- Κατάγματα οστών που μπορεί να σας προκαλούν πόνο στις αρθρώσεις.
- Διάσπαση αρθρικού χόνδρου.
- Τραυματισμούς μυών, συνδέσμων ή τενόντων κοντά στις αρθρώσεις σας.
- Λοίμωξη μαλακών μορίων.
Αρθρίτιδα αντιμετώπιση
Η πρώιμη διάγνωση της αρθρίτιδας είναι απαραίτητη, καθώς μπορεί να μην υπάρχει ριζική θεραπεία, όμως με την έγκαιρη διάγνωση επιτρέπεται στους πάσχοντες η ικανοποιητική κίνηση των αρθρώσεων και η σχετική αποκατάσταση με τη βοήθεια ασκήσεων και την περιορισμένη χρήση φαρμάκων.
Επομένως, υπάρχουν ορισμένες θεραπείες που μπορούν να σας βοηθήσουν στη διαχείριση της κατάστασης και στην ανακούφιση των συμπτωμάτων.
Οι τρόποι αντιμετώπισης και το σχέδιο θεραπείας σας εξαρτάται από τη σοβαρότητα της αρθρίτιδας, τα συμπτώματά της και τη συνολική κατάσταση της υγείας σας, ενώ πρέπει πάντα να ακολουθείτε τις συμβουλές του θεράποντος ιατρού σας.
Για την αντιμετώπιση της αρθρίτιδας ενδείκνυται κατά κύριο λόγο η ανάπαυση της άρθρωσης, σε συνδυασμό με τις παρακάτω συντηρητικές (μη χειρουργικές) θεραπείες:
Φαρμακευτική αγωγή
Τα αντιφλεγμονώδη και παυσίπονα φάρμακα μπορεί να βοηθήσουν στην ανακούφιση των συμπτωμάτων της αρθρίτιδας.
Ορισμένα φάρμακα, που ονομάζονται βιολογικά, έχουν ως στόχο τη φλεγμονώδη απόκριση του ανοσοποιητικού σας συστήματος. Συγκεκριμένα, ο γιατρός σας μπορεί να σας συστήσει βιολογικά φάρμακα για τη ρευματοειδή ή ψωριασική αρθρίτιδα σας.
Φυσικοθεραπεία
Η φυσικοθεραπευτική αποκατάσταση μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση της δύναμης, του εύρους κίνησης και της συνολικής κινητικότητας του ασθενή που πάσχει από κάποια μορφή αρθρίτιδας.
Οι φυσικοθεραπευτές μπορούν να σας διδάξουν πώς να προσαρμόσετε τις καθημερινές σας δραστηριότητες για να μειώσετε τον αρθριτικό πόνο.
Θεραπευτικές ενέσεις
Οι ενέσεις κορτιζόνης μπορεί να βοηθήσουν στην προσωρινή ανακούφιση του πόνου και της φλεγμονής στις αρθρώσεις σας.
Κρυοθεραπεία και θερμοθεραπεία
Για την αντιμετώπιση της αρθρίτιδας, και συγκεκριμένα της οστεοαρθρίτιδας και της ρευματοειδούς αρθρίτιδας, συχνά δοκιμάζεται η εφαρμογή κρύου ή θερμότητας για την ανακούφιση των συμπτωμάτων.
Σε γενικές γραμμές, η θερμοθεραπεία με την εφαρμογή θερμαντικών μαξιλαριών, κεριού παραφίνης ή θερμοφόρας, συντελεί στη βελτίωση της κυκλοφορίας και τη χαλάρωση των μυών.
Από την άλλη, η κρυοθεραπεία συνδέεται με τη συστολή των αιμοφόρων αγγείων, τη μείωση της φλεγμονής και του οιδήματος των αρθρώσεων. Οδηγεί σε μούδιασμα του πόνου και επιβράδυνση των νευρικών ερεθισμάτων προς την άρθρωση που πάσχει.
Χρήση νάρθηκα οστεοαρθρίτιδας
Η χρήση κάποιου νάρθηκα ή ελαστικού επιδέσμου/επιγονατίδας μπορεί να ανακουφίσει τα συμπτώματα της οστεοαρθρίτιδας στην περιοχή του γονάτου.
Σύμφωνα με έρευνες, περιδένοντας απλώς με ελαστικό επίδεσμο την περιοχή γύρω από την πάσχουσα άρθρωση μπορεί να μειωθεί η αίσθηση του άλγους.
Πρόκειται για μια εύκολη και πρακτική μέθοδο αντιμετώπισης, καθώς σε καταστήματα όπως το ahealthcare eshop μπορείτε να βρείτε επιγονατίδες ή μηροκνημικούς νάρθηκες οστεοαρθρίτιδας γόνατος, πλαστικούς ή μεταλλικούς, σε μεγάλη ποικιλία, άριστη ποιότητα και ανταγωνιστικές τιμές, ώστε να διαλέξετε αυτόν που είναι πιο λειτουργικός για την περίπτωση σας.
Ακόμη, ο γιατρός μπορεί να σας συστήσει έναν πιο εξειδικευμένο και εξατομικευμένο νάρθηκα οστεοαρθρίτιδας γόνατος ή ειδικούς «νάρθηκες αποφόρτισης» που στοχεύουν στην αποφόρτιση του πάσχοντος διαμερίσματος του γόνατος.
Η επιλογή του κατάλληλου νάρθηκα γίνεται με βάση το σημείο του γονάτου που πάσχει από οστεοαρθρίτιδα, π.χ. έσω, έξω ή πρόσθιο διαμέρισμα.
Εάν όμως δοκιμάσετε τους παραπάνω τρόπους συντηρητικής θεραπείας και δεν δείτε κάποια βελτίωση, ενδεχομένως ο γιατρός σας να σας συστήσει κάποια χειρουργική επέμβαση, όπως αντικατάσταση άρθρωσης, επισκευή των αρμών ή σύντηξη άρθρωσης.
Συχνές ερωτήσεις
1. Πώς μπορεί να γίνει πρόληψη της αρθρίτιδας;
- Αποφυγή προϊόντων καπνού.
- Ασκήσεις χαμηλής πρόσκρουσης, χωρίς βάρη.
- Διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους.
- Ελάττωση του κινδύνου τραυματισμού στις αρθρώσεις.
2. Γιατί η αλλαγή καιρού επιδεινώνει την αρθρίτιδα;
Άλλες θεωρίες σχετίζονται με το ότι η βαρομετρική πίεση, ή η πίεση του αέρα γύρω μας, μπορεί να έχει κάποια επίδραση στην αρθρίτιδα.