Δερματοπτυχόμετρο: Όλα Όσα Πρέπει να Γνωρίζεις

Στο άρθρο που ακολουθεί θα μάθετε διεξοδικά για την διαδικασία της δερματοπτυχομέτρησης, το δερματοπτυχόμετρο ως όργανο της μέτρησης αυτής, αλλά και τα διαφορετικά είδη δερματοπτυχόμετρου.

Η καταγραφή των αλλαγών στο σωματικό βάρος και στα ποσοστά σωματικού λίπους αποτελεί μια πολύ χρήσιμη πληροφορία για τον κλινικό τομέα. Οι μετρήσεις ανθρωπομετρίας, που διενεργούνται από επαγγελματίες διαιτολόγους, αποτελούν ένα συνηθισμένο και αναγκαίο εργαλείο για την αξιολόγηση της διατροφικής κατάστασης.

Η αξιολόγηση αυτή βασίζεται στη σύσταση του σώματος και περιλαμβάνει την εντοπισμό των αλλαγών στα συστατικά του, συγκριτικά με προηγούμενες μετρήσεις, καθώς και τη σύγκριση των μετρήσεων του ατόμου με τις τιμές αναφοράς.

Είναι γνωστό ότι ο δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ) ως μια ευκολότερη μέθοδος παρακολούθησης, παρέχει μια γρήγορη εκτίμηση για το αν υπάρχει παχυσαρκία, αλλά δεν παρέχει ακριβείς πληροφορίες για τη σύνθεση του σώματος κάθε ατόμου.

Οι επαγγελματίες διαιτολόγοι χρησιμοποιούν τις ανθρωπομετρικές μετρήσεις για να εκτιμήσουν τις αναλογίες μεταξύ λιπώδους και μυϊκού ιστού στο σώμα, καθώς το μεγαλύτερο μέρος του αποθηκευμένου λίπους βρίσκεται κάτω από το δέρμα.

Η μέτρηση του πάχους της πτυχής του δέρματος σε διάφορα σημεία του σώματος παρέχει μια καλή εκτίμηση του σωματικού λίπους και αυτό επιτυγχάνεται μέσω της τεχνικής της δερματοπτυχομέτρησης.

Τι είναι η δερματοπτυχομέτρηση

Η μέτρηση των δερματοπτυχών αποτελεί την πιο συχνή μέθοδο που χρησιμοποιείται για την έμμεση εκτίμηση της λιπώδους μάζας. Το δερματοπτυχόμετρο αποτελεί το εργαλείο που χρησιμοποιείται για τη μέτρηση του πάχους των δερματοπτυχών και την εκτίμηση του συνολικού σωματικού λίπους του ατόμου. 

Ειδικότερα, οι μετρήσεις αυτές αποκαλύπτουν την εικόνα των υποδόριων λιπωδών αποθεμάτων, βοηθώντας στο να εκτιμηθεί και να αξιολογηθεί το ποσοστό του συνολικού σωματικού λίπους. 

Η χρήση αυτών των μετρήσεων αφορούν σε κλινικά περιστατικά, τόσο σε υγιείς πελάτες, όσο και σε αθλητές, ώστε να αξιολογηθεί ακριβώς η σύνθεση του σώματος, παρέχοντας σημαντικές πληροφορίες σχετικά με τη βέλτιστη αθλητική απόδοση. 

Το τελικό αποτέλεσμα της μέτρησης επιτρέπει την αξιολόγηση της προόδου ως προς τη σύσταση του σώματος του πελάτη, όπως και τη σύγκρισή του με τον υπόλοιπο πληθυσμό αναλόγως του φύλου και της ηλικίας του.

Δερματοπτυχόμετρο χρήση

Τα αποτελέσματα της δερματοπτυχομέτρησης βασίζονται στην μέτρηση του υποδόριου, δηλαδή του πάχους της μεγαλύτερης αποθήκης λίπους στον οργανισμό. Κατά τη διαδικασία αυτή γίνεται διαχωρισμός της δερματικής πτυχής από τον υποκείμενο μυ ώστε να μετρηθεί το πάχος της. 

Αυτό μπορεί να γίνει με ένα απαλό «τράβηγμα» του δέρματος και την εφαρμογή του δερματοπτυχόμετρου στο ακριβές σημείο. Το άθροισμα του υποδόριου λίπους και του δέρματος ισοδυναμούν με το πάχος της δερματικής πτυχής.

Η εμπειρία και επιδεξιότητα αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την ακριβή μέτρηση των δερματικών πτυχών για την αποφυγή της πιθανότητας σφαλμάτων μεταξύ των μετρήσεων.

Επομένως, είναι πιο έγκυρη η μέθοδος αξιολόγησης του υπολογισμού του μέσου όρου τριών διαδοχικών μετρήσεων κάθε δερματικής πτυχής. 

Η αναφορά περιορισμών σχετίζεται με τις περιπτώσεις νοσογόνου παχυσαρκίας, αφού οι δερματοπτυχές των ασθενών είναι παχύτερες από το διαμέτρημα του δερματοπτυχόμετρου, ενώ παράλληλα δυσχεραίνεται η ακριβής ταυτοποίηση του σημείου, με την κατά συνέπεια υποτίμηση του ποσοστού σωματικού λίπους.

Ανατομικά σημεία δερματοπτυχομέτρησης

Τα σημεία δερματοπτυχομέτρησης είναι ποικίλα, ενώ τα πέντε κύρια είναι τα εξής:

• Περιοχή τρικεφάλου
• Περιοχή δικεφάλου 
• Υποοωμοπλατιαία στο πάνω μέρος της πλάτης
• Υπερλαγώνια στο πλαϊνό μέρος της κοιλιάς
• Κοιλιακή χώρα

Άλλα σημεία όπου επίσης μπορούν να γίνουν μετρήσεις είναι:

• Θωρακική δερματική πτυχή
• Μηρός
• Γαστροκνημιαία 

Υπολογίζοντας το άθροισμα των συγκεκριμένων πτυχών μπορεί να γίνει υπολογισμός επί τοις εκατό για το σωματικό λίπος ολόκληρου του σώματος.

Είναι σημαντικό να χρησιμοποιείτε δερματοπτυχόμετρα ακριβείας στη δεξιά πλευρά του σώματος για την επίτευξη μεγαλύτερης αξιοπιστίας, λαμβάνοντας υπόψη τον μέσο όρο τριών διαδοχικών μετρήσεων στο ίδιο σημείο,  κατά την ίδια χρονική στιγμή και από τον ίδιο εξεταστή.

Για τη μέτρηση αρκεί το «τσίμπημα» του ελάχιστου του ιστού με τον αντίχειρα και τον δείκτη, αφού σιγουρευτεί ο εξεταστής ότι στο δερματοπτυχόμετρο υπάρχει μόνο δέρμα και λιπώδης ιστός, σε συνδυασμό με την απομόνωση του μυϊκού ιστού. 

Η μέτρηση διενεργείται σε 4 δευτερόλεπτα, αφού απελευθερωθεί η πίεση από το δερματοπτυχόμετρο. Κρατήστε κατά νου, ότι η μέτρηση δεν μπορεί να γίνει μετά από σωματική άσκηση ή σε βρεγμένο δέρμα. 

Είδη δερματοπτυχομέτρων

Ένας επαγγελματίας διαιτολόγος μπορεί να βρει στην αγορά μεγάλη ποικιλία σε τύπους δερματοπτυχομέτρων, τα οποία διαφέρουν τόσο σε ποιότητα και τιμή, όσο και ως προς την ακρίβεια των μετρήσεων που εξασφαλίζουν.

Βασικός παράγοντας για την αξιοπιστία ενός δερματοπτυχόμετρου είναι η εγκυρότητα των μετρήσεων του, κάτι που μπορούμε να διαπιστώσουμε κάνοντας μετρήσεις κατ’ επανάληψη. 

Σε γενικές γραμμές, όσο αυξάνεται η τιμή ενός δερματοπτυχόμετρου μπορούν να διασφαλιστούν τα εξής:

• Αύξηση εύρους ανοίγματος του δερματοπτυχόμετρου.
• Βέλτιστη ακρίβεια των μετρήσεων.
• Μείωση της περίπτωσης σφαλμάτων.

Τύποι δερματοπτυχομέτρων και διαφορές

Πλαστικά δερματοπτυχόμετρα

Τα πλαστικά δερματοπτυχόμετρα αποτελούν τα κοινά δερματοπτυχόμετρα. Είναι αρκετά οικονομικά, παρόλο που δεν είναι ιδιαίτερα ανθεκτικά σε σύγκριση με τους υπόλοιπους τύπους.

Πρόκειται για ένα αποδεκτό εργαλείο κατάλληλο για πρακτική εξάσκηση, για φοιτητές ή ακόμη και για προσωπική χρήση, όπως και επαγγελματίες στα πρώτα στάδια της καριέρας τους λόγω του χαμηλού τους κόστους.

Σε ορισμένα από αυτά όμως δεν ενδείκνυται η χρήση τους για κλινικούς σκοπούς εξαιτίας της μειωμένης αντοχής και αξιοπιστίας τους. 

Μεταλλικά δερματοπτυχόμετρα

Τα μεταλλικά δερματοπτυχόμετρα διακρίνονται για την ανθεκτικότητα και την ακρίβεια των μετρήσεων που προσφέρουν, όπως και την εγκυρότητά τους που έχει αποδειχθεί επιστημονικά και κλινικά.

Η εγκυρότητα και η ακρίβεια των μετρήσεων έγκειται στα συμπαγή μεταλλικά σώματα. Χρησιμοποιούνται από επαγγελματίες και ερευνητές, ενώ είναι ακριβότερα σε σχέση με τα πλαστικά δερματοπτυχόμετρα. 

Ψηφιακά δερματοπτυχόμετρα

Τα ψηφιακά δερματοπτυχόμετρα παρέχουν την δυνατότητα ενσωματωμένης αριθμομηχανής, επιτρέποντας ταχύτερους υπολογισμούς. Έχουν προγραμματιστεί για τον υπολογισμό του ποσοστού λίπους με τη βοήθεια πολλαπλών τύπων εξισώσεων, αναλόγως της τιμής τους. 

Τα ακριβότερα μοντέλα προσφέρουν τη δυνατότητα για πάνω από μία εξισώσεις, συμπεριλαμβάνοντας μετρήσεις πολλαπλών σημείων του σώματος. Το εύρος των τιμών τους ποικίλει αναλόγως των δυνατοτήτων τους. 

Τα ψηφιακά δερματοπτυχόμετρα που έχουν χαμηλότερη τιμή όμως, δεν ενδείκνυνται για κλινική και επαγγελματική χρήση, καθώς η ακρίβεια τους είναι περιορισμένη και το άνοιγμα τους μικρό, με αποτέλεσμα η χρήση τους να μην είναι δυνατή σε περιπτώσεις κλινικής παχυσαρκίας.

Ενημερωθείτε για τον διαθέσιμο ιατρικό εξοπλισμό και ό,τι άλλο χρειάζεστε στο ahealthcare.gr

Συχνές ερωτήσεις