Διατήρηση Πίεσης σε Φυσιολογικά Επίπεδα

Η αρτηριακή πίεση αναφέρεται στην πίεση που ασκείται από το αίμα στο τοίχωμα των αρτηριών, ρέοντας μέσα από αυτές. 

Η πίεση αυτή εξαρτάται από δύο κύριους παράγοντες: τη ροή του αίματος, που αφορά στην ποσότητα αίματος που αντλεί η καρδιά σε κάθε καρδιακή συστολή, και την αντίσταση που παρουσιάζουν τα αγγεία στη ροή του αίματος. 

Όταν η αρτηριακή πίεση είναι υψηλή, η καρδιά μας χρειάζεται να εργαστεί πιο εντατικά για να διατηρήσει επαρκή ροή αίματος σε όλο το σώμα.

Ξέρετε όμως πότε έχουν φτάσει σε ανησυχητικά επίπεδα οι τιμές της πίεσης σας; Ή πώς θα αντιμετωπίσετε την υψηλή πίεση; Στο άρθρο που ακολουθεί θα βρείτε όλες τις απαντήσεις που ψάχνετε. 

Συστολική και Διαστολική Πίεση

Η καρδιά, σε κάθε “χτύπο” της (περίπου 100.000 την ημέρα) στέλνει μία ποσότητα αίματος στις αρτηρίες. Η συγκεκριμένη ποσότητα αίματος οδηγεί σε αύξηση της πίεσης εντός των αρτηριών. Στο μεσοδιάστημα μεταξύ δύο χτύπων, η καρδιά ξεκουράζεται ώστε να μπορέσει να γεμίσει ξανά με αίμα. 

Η αρτηριακή πίεση μετράται σε χιλιοστά στήλης υδραργύρου (mmHg) και αποτυπώνεται – σύμφωνα με τα παραπάνω- με δύο αριθμούς. Ο πρώτος αριθμός, για παράδειγμα το 12 ή για την ακρίβεια το 120 εκφράζει την πίεση που ασκείται στο τοίχωμα των αρτηριών από το αίμα, φεύγοντας από την καρδιά και ονομάζεται συστολική ή μεγάλη πίεση.

Ο δεύτερος αριθμός που θα δείτε στο πιεσόμετρο, για παράδειγμα το 8 ή για την ακρίβεια το 80 παραπέμπει στην πίεση που ασκείται στα τοιχώματα των αρτηριών από το αίμα κατά την διάρκεια της ξεκούρασης της καρδιάς και ονομάζεται διαστολική ή μικρή πίεση. 

Οι μονάδες μέτρησης της πίεσης είναι τα χιλιοστά της στήλης υδραργύρου (mmHg).

Ιδιοπαθής υπέρταση τι είναι

Οι αιτίες της υψηλής αρτηριακής πίεσης είναι ποικίλες και συχνά παραμένουν άγνωστες. Στην περίπτωση της ιδιοπαθούς υπέρτασης, η πίεση μπορεί να αυξηθεί λόγω συνδυασμού παραγόντων. Όπως η στένωση των αρτηριών, η αυξημένη ροή αίματος ή η αυξημένη καρδιακή συστολή και συχνότητα. Οποιαδήποτε από αυτές τις καταστάσεις μπορεί να οδηγήσει σε υψηλή αρτηριακή πίεση. 

Η ιδιοπαθής υπέρταση είναι υπεύθυνη για το 95% των περιπτώσεων υπέρτασης. Ωστόσο, ορισμένες φορές η υψηλή αρτηριακή πίεση μπορεί να σχετίζεται με άλλες παθήσεις, όπως νεφρικές παθήσεις, καρδιακές παθήσεις ή διαταραχές των ενδοκρινών αδένων. 

Σε αυτές τις περιπτώσεις, αναφερόμαστε σε δευτεροπαθή υπέρταση. Η διαχείριση αυτής της κατάστασης περιλαμβάνει τη θεραπεία της βασικής νόσου που προκαλεί την υπέρταση.

Μέτρηση αρτηριακής πίεσης

Η μέτρηση της αρτηριακής πίεσης γίνεται με ένα διαγνωστικό εργαλείο που ονομάζεται  σφυγμομανόμετρο ή αλλιώς πιεσόμετρο. Στην αγορά διατίθενται οι εξής τύποι πιεσόμετρου:

• Υδραργυρικό πιεσόμετρο
• Μηχανικό μανόμετρο
• Ηλεκτρονικό/ψηφιακό πιεσόμετρο

Το υδραργυρικό πιεσόμετρο θεωρείται ότι έχει τη μεγαλύτερη αξιοπιστία, χωρίς όμως να σημαίνει ότι τα άλλα δύο δεν μπορούν να παρέχουν αξιόλογες μετρήσεις. Τα ηλεκτρονικά πιεσόμετρα για παράδειγμα, θεωρούνται πιο εύχρηστα και κατάλληλα για τη μέτρηση της αρτηριακής πίεσης στο σπίτι.

Για τη σωστή μέτρηση της αρτηριακής πίεσης πρέπει να προτιμάτε την καθιστή θέση και να ακουμπάτε χαλαρά το αριστερό χέρι σε ένα τραπέζι που βρίσκεται στο ύψος της καρδιάς. 

Τοποθετήστε την περιχειρίδα γύρω από τον βραχίονα, περίπου τρία εκατοστά πάνω από τον αγκώνα. Σημαντικό ρόλο παίζει το μέγεθος του αεροθαλάμου, καθώς πρέπει να καλύπτεται τουλάχιστον το 40% του βραχίονα σας.

Η τοποθέτηση του στηθοσκοπίου πρέπει να γίνεται ελαφρά και σταθερά πάνω από τη βραχιόνια αρτηρία, η οποία συναντάται στην εσωτερική μεριά του βραχίονα προς το μικρό δάκτυλο του χεριού.

Η μέτρηση της πίεσης θα πρέπει να γίνεται έπειτα από 5 έως 10 λεπτά ξεκούρασης κι όχι μετά το φαγητό ή το κάπνισμα τσιγάρου, σε ένα ευχάριστο και ήσυχο περιβάλλον.

Αποφύγετε να φοράτε στενά ρούχα στο χέρι στο οποίο μετράτε την πίεση, ενώ η πλάτη σας θα πρέπει να στηρίζεται καθόλη τη διάρκεια της μέτρησης. 

Επαναλάβετε τη μέτρηση έπειτα από το μεσοδιάστημα 3 λεπτών και υπολογίστε τον μέσο όρο των δύο μετρήσεων. Αν παρατηρήσετε σημαντική απόκλιση, θα χρειαστεί να κάνετε και τρίτη μέτρηση.

Προμηθευτείτε ένα πιεσόμετρο που σας παρέχει τη δυνατότητα μέτρησης της αρτηριακής πίεσης στο σπίτι, στοχεύοντας τόσο στην  πρόληψη, όσο και στην καλή ρύθμιση της αρτηριακής υπέρτασης, αρκεί να ακολουθείτε τις οδηγίες για τον ορθό τρόπο μέτρησης. 

Με το συγκεκριμένο τρόπο μπορείτε να ανακαλύψετε εγκαίρως αν η αρτηριακή σας πίεση βρίσκεται εντός των φυσιολογικών ορίων και, αν είναι αυξημένη, θα καταφέρετε να προλάβετε και να αποφύγετε τυχόν επιπλοκές. Αφού θα έχετε ήδη συμβουλευτεί το γιατρό σας για τον τρόπο ρύθμισής της.

Εμπιστευτείτε ένα εξειδικευμένο κατάστημα με ιατρικά είδη για την επιλογή του κατάλληλου πιεσόμετρου, καρπού ή μπράτσου, για τη μέτρηση της αρτηριακής πίεσης ή για την αναγνώριση των καρδιακών αρρυθμιών. 

Βρείτε αναλογικά και ψηφιακά πιεσόμετρα αξιόπιστων κατασκευαστών, μεγάλης αντοχής και ακρίβειας, ώστε να επιλέξετε αυτό που ανταποκρίνεται απόλυτα στις ανάγκες σας.

Αν δυσκολεύεστε να διαλέξετε το κατάλληλο πιεσόμετρο, διαβάστε το σχετικό άρθρο μας με τα καλύτερα πιεσόμετρα της αγοράς.

Επιθυμητά όρια αρτηριακής πίεσης

Στους υγιείς ενήλικες, η ιδανική αρτηριακή πίεση είναι κάτω από 120 όσον αφορά στη συστολική και κάτω από 80 όσον αφορά στη διαστολική. Κάθε τιμή αρτηριακής πίεσης μεγαλύτερη του 140 (συστολική) και του 90 (διαστολική) θεωρείται υπέρταση. 

Πιο συγκεκριμένα, ένα άτομο με τιμές αρτηριακής πίεσης μεταξύ 120 έως 139 για την συστολική ή/και 85-89 για τη διαστολική θεωρείται ότι έχει οριακή υπέρταση (προ-υπέρταση) και χρήζει τακτικής παρακολούθησης της αρτηριακής του πίεσης, όπως και άμεσης αλλαγής τρόπου ζωής. 

Δεν πρέπει να ξεχνάτε ότι η διάγνωση της αρτηριακής υπέρτασης πρέπει να γίνεται βάσει πολλαπλών μετρήσεων, καθώς η πίεση δεν παραμένη σταθερή καθ’ όλο το 24ωρο. 

Αρτηριακή Υπέρταση Αντιμετώπιση

Τα τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί μεγάλη πρόοδος στη φαρμακευτική αντιμετώπιση της υπέρτασης, χωρίς όμως να υποτιμάται η σημασία των δραστικών αλλαγών στον τρόπο ζωής και διατροφής. Αυτές μπορούν να συμβάλλουν τόσο στην πρόληψη όσο και στη θεραπεία της ιδιοπαθούς υπέρτασης.

Η ιδιοπαθής υπέρταση είναι η πιο κοινή (95% των περιπτώσεων) και δεν μπορεί να γίνει ανίχνευση συγκεκριμένων αιτιών της.  

Υγιεινοδιαιτητικά μέτρα

Σε περιπτώσεις ήπιας υπέρτασης, ενδείκνυται η μη φαρμακευτική αγωγή, η οποία συνήθως συμβάλλει στην ικανοποιητική ελάττωση της αρτηριακής πίεσης. 

Ακόμη όμως και όταν απαιτείται η λήψη φαρμακευτικής αγωγής, η συμβολή των υγιεινοδιαιτητικών μέτρων στη μείωση της δοσολογίας των φαρμάκων είναι σημαντική.

Πριν καταφύγετε λοιπόν στη λήψη φαρμάκων, μπορείτε να πετύχετε τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης με φυσικούς τρόπους, όπως:

• Απώλεια σωματικού βάρους: Η αύξηση του σωματικού βάρους οδηγεί αντίστοιχα και στην αύξηση της αρτηριακής πίεσης.

Καθώς η παχυσαρκία αποτελεί μία βασική αιτία για την αποφρακτική υπνική άπνοια, η οποία με τη σειρά της αυξάνει την αρτηριακή πίεση, η απώλεια σωματικού βάρους μπορεί να μειώσει σε μεγάλο βαθμό την αρτηριακή πίεση. 

• Σωματική άσκηση: Η σωματική άσκηση σε καθημερινή βάση για τουλάχιστον 30 λεπτά μπορεί να συντελέσει στη μείωση της αρτηριακής πίεσης κατά 4-5 mmHg.

Μερικοί προτεινόμενοι τρόποι άσκησης είναι το τρέξιμο, το ποδήλατο, το κολύμπι, ο χορός και το βάδισμα.  βάδισμα, το τρέξιμο, το ποδήλατο, το κολύμπι και ο χορός. Ακόμη, η σωματική άσκηση βοηθά το άτομο να αποβάλλει σημαντικά το στρες.

• Υγιεινές διατροφικές συνήθειες: Για να μειώσετε την αρτηριακή πίεση κατά 14 mmHg, μπορείτε να προσθέσετε στη διατροφή σας δημητριακά, τροφές που είναι πλούσιες σε κάλιο (φρούτα – λαχανικά), όπως και γαλακτοκομικά χαμηλού λίπους.

Η μεσογειακή δίαιτα για παράδειγμα, που είναι πλούσια σε ελαιόλαδο, φρούτα και λαχανικά μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στη μείωση της αρτηριακής πίεσης.

• Δίαιτα φτωχή σε αλάτι: Μειώνοντας την πρόσληψη άλατος κατά 2-4 γραμμάρια, επιτυγχάνεται συχνά σημαντική πτώση της αρτηριακής πίεσης, όπως και ελάττωση της απαιτούμενης δόσης διουρητικών ή και άλλων φαρμάκων για την υπέρταση.
  
• Αποφυγή της υπερκατανάλωσης του αλκοόλ: Περιορίστε το αλκοόλ σε μικρές ποσότητες, όπως 1-2 μερίδες ανά ημέρα. Σε αυτές τις ποσότητες δεν βλάπτει, αλλά αντιθέτως βοηθά στην υγεία. 
• Διακοπή καπνίσματος: Η νικοτίνη είναι υπεύθυνη για την αύξηση της αρτηριακής πίεσης. Επομένως, αποφεύγοντας κάθε μορφή καπνίσματος (είτε ως ενεργητικοί, είτε ως παθητικοί καπνιστές) μπορείτε να ελέγξετε την αρτηριακή σας πίεση.
• Περιορισμός της κατανάλωσης καφέ: Έχει παρατηρηθεί μία μικρή παροδική αύξηση της αρτηριακής πίεσης έπειτα από την κατανάλωση καφέ. Συνιστάται λοιπόν να μην καταναλώνετε πάνω από 2-3 φλιτζάνια καφέ την ημέρα.
• Καλύτερη διαχείριση του στρες: Το χρόνιο και ανεξέλεγκτο στρες που μπορεί να μας φθείρει, οδηγεί και στην αύξηση της αρτηριακής πίεσης. Επομένως, θα πρέπει να το διατηρήσουμε σε ελεγχόμενα επίπεδα ώστε μόνο ωφέλιμο να παραμένει για εμάς. 
• Τακτικός έλεγχος της αρτηριακής πίεσης: Η μέτρηση της αρτηριακής πίεσης δεν πρέπει να γίνεται μόνο στο ιατρείο ή στο νοσοκομείο, αλλά και στο σπίτι.

Συγκεκριμένα, πρέπει να μετράτε την αρτηριακή σας πίεση κάτω από ήρεμες συνθήκες και με τακτικές μετρήσεις και          παρακολούθηση των διακυμάνσεων της πίεσης, ώστε να έχετε όσο πιο ακριβή αποτελέσματα γίνεται.

Ο γιατρός ή ο νοσηλευτής σας θα σας βοηθήσουν στο να μάθετε το σωστό τρόπο μέτρησης της πίεσης.

• Ψυχολογική στήριξη από οικογένεια, φίλους και ομάδες αυτοβοήθειας. Μπορεί να συμβάλλει κατά πολύ στη μείωση του στρες, και συνεπώς, της αρτηριακής πίεσης.

Φαρμακευτική θεραπεία

Αν λοιπόν δεν υποχωρεί η αρτηριακή πίεση παρόλο που προβήκατε στις παραπάνω υγιεινοδιαιτητικές αλλαγές, τότε ο γιατρός σας ενδεχομένως να σας συστήσει μία φαρμακευτική θεραπεία. Αυτή θα σας εξασφαλίσει άριστη ρύθµιση χωρίς να εμφανιστούν παρενέργειες. 

Η φαρμακευτική θεραπεία επιλέγεται αναλόγως των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών κάθε περίπτωσης, καθώς συχνά απαιτείται συνδυασμός δύο ή περισσότερων φαρµάκων. 

Πρόκειται για θεραπεία που λαμβάνεται σε καθηµερινή βάση (συνήθως µόνο πρωινή), η οποία δεν γίνεται περιστασιακά ή µεταβαλλόµενα ανάλογα µε µετρήσεις της πίεσης στο σπίτι.

Συχνές ερωτήσεις